Direct naar de inhoud

Lucht en vliegen

Lucht en vliegen bij een locatie

Van een dronevlucht of ballonstart tot een hoge mast of een vliegshow: je ziet welke officiële regels erbij horen, wie erover beslist en welke zones bij deze plek zijn vastgesteld.

Wie beslist waarover

Over het luchtruim beslist de luchtvaartautoriteit (ILT en de luchtverkeersleiding), niet de gemeente. Over het gebruik van de grond, zoals een opstijgplek of een hoog bouwwerk, beslist het bevoegd gezag via het Omgevingsloket. Kaart- en weergegevens zijn context: ze zeggen nooit dat vliegen mag of niet mag.

Naast permanente zones bestaan tijdelijke beperkingen die per dag of uur wijzigen. Zolang wij daarvoor geen officiële machineleesbare bron hebben aangesloten, tonen wij die niet en zeggen wij dat de informatie onvolledig is. Controleer tijdelijke beperkingen altijd zelf bij de officiële luchtvaartinformatie.

Drones

Recreatief met een drone vliegen

Vliegen met een drone voor eigen gebruik op of boven een locatie.

Meestal betrokken: ILT, Luchtverkeersleiding, Gemeente voor opstijgen en landen.

  • · De open categorie kent grenzen aan hoogte, afstand tot mensen en de klasse van het toestel. Welke grens geldt, hangt af van het toestel en de omgeving.
  • · Een zone rond een luchthaven of een verbodsgebied kan zwaarder wegen dan alle andere regels.
  • · Opstijgen en landen gebeurt op de grond en kan daarom ook onder gemeentelijke regels vallen.

Officiële regels: EU-verordening 2019/947 (categorie open, subcategorieën A1, A2 en A3) · Regeling onbemande luchtvaartuigen · Gemeentelijke regels over opstijgen en landen in de openbare ruimte

Beroepsmatig of bedrijfsmatig met een drone vliegen

Vluchten voor werk, opdracht of verkoop, inclusief inspectie en fotografie.

Meestal betrokken: ILT, Luchtverkeersleiding.

  • · Beroepsmatig vliegen valt niet automatisch in de specifieke categorie: het toestel, de plek en de manier van vliegen bepalen dat.
  • · Vliegen buiten zicht (BVLOS) valt niet in de open categorie.
  • · Wij bevestigen nooit dat een vlucht binnen een standaardscenario past; dat beoordeelt de exploitant en waar nodig ILT.

Officiële regels: EU-verordening 2019/947 (open, specifiek of gecertificeerd) · Standaardscenario's STS-01 en STS-02 en de exploitatievergunning of LUC bij de specifieke categorie · Registratieplicht en bewijs van bekwaamheid bij ILT

Een dronebedrijf starten of uitbreiden

Een bedrijf met dronevluchten, opleiding, onderhoud of verhuur op een locatie.

Meestal betrokken: ILT, Gemeente, Omgevingsdienst.

  • · Er zijn twee sporen: de luchtvaartkant van het vliegen en de ruimtelijke kant van het bedrijf op deze plek.
  • · Een opleidings- of testterrein kan een eigen beoordeling nodig hebben.

Officiële regels: EU-verordening 2019/947 en 2019/945 en de exploitantregistratie · Omgevingsplan voor bedrijfsmatig gebruik van het pand of terrein

Luchtballonnen

Met een luchtballon opstijgen of landen

Een start- of landplek voor een heteluchtballon op een terrein.

Meestal betrokken: ILT, Provincie voor een terrein buiten een luchthaven, Gemeente, Grondeigenaar.

  • · Opstijgen of landen buiten een luchthaven kent een eigen regime voor terreingebruik; of dat hier geldt, volgt uit de officiële regels en niet uit een kaart.
  • · Toestemming van de grondeigenaar is iets anders dan een luchtvaartrechtelijke toestemming.
  • · Wind en zicht zijn veiligheidsvoorwaarden, geen toestemming.

Officiële regels: Wet luchtvaart · Regeling veilig gebruik luchthavens en andere terreinen · EU-verordening 2018/395 (ballonregels)

Commerciële ballonvaart aanbieden

Passagiers vervoeren of ballonvaarten verkopen vanaf een locatie.

Meestal betrokken: ILT.

  • · Bevoegdheid van de vaarder, luchtwaardigheid van de ballon en de verklaring voor commercieel vervoer zijn drie losse eisen.
  • · Wij controleren geen persoonlijke bevoegdheden of documenten; die staan bij ILT geregistreerd.

Officiële regels: EU-verordening 2018/395 en de verklaring voor commerciële vluchten · Bewijs van bevoegdheid ballonvaarder (BPL) en luchtwaardigheid van de ballon

Overige recreatieve luchtvaart

Modelvliegen

Vliegen met modelvliegtuigen, los of in clubverband, op een terrein.

Meestal betrokken: ILT, Gemeente, Modelvliegvereniging.

  • · Vliegen binnen een erkende club kan andere voorwaarden hebben dan los vliegen.
  • · Een vast modelvliegterrein is ook een gebruik van grond en kan daarom in het omgevingsplan staan.

Officiële regels: EU-verordening 2019/947 en de regels voor modelvliegclubs en -verenigingen · Omgevingsplan voor het gebruik van het terrein

Zweefvliegen, deltavliegen of schermzweefvliegen

Ongemotoriseerd vliegen met start of landing bij een locatie.

Meestal betrokken: ILT, Provincie, Gemeente, Terreinbeheerder.

  • · Starten en landen buiten een luchthaven is het punt waar terreinregels gaan gelden.
  • · Natuurgebieden en beschermde duin- of kustzones kunnen eigen beperkingen hebben.

Officiële regels: Wet luchtvaart en de Regeling veilig gebruik luchthavens en andere terreinen · EU-regels voor bewijzen van bevoegdheid waar die van toepassing zijn

Microlight of gyrokopter

Gemotoriseerd licht luchtvaartuig met start of landing bij een locatie.

Meestal betrokken: ILT, Provincie, Gemeente.

  • · Voor een terrein dat regelmatig wordt gebruikt, kan een luchthavenregeling of luchthavenbesluit nodig zijn.
  • · Geluid en omwonenden spelen mee in de ruimtelijke beoordeling.

Officiële regels: Wet luchtvaart en de Regeling veilig gebruik luchthavens en andere terreinen · Luchthavenbesluit of luchthavenregeling waar een terrein onder valt

Luchtvaartterreinen, obstakels en hoogte

Mast, kraan, windturbine of hoog gebouw

Een hoog object plaatsen dat mogelijk in een hoogtebeperkingsgebied staat.

Meestal betrokken: Gemeente, Provincie, Rijk bij een luchthavenindelingsbesluit, ILT, Luchtverkeersleiding.

  • · Een hoogtebeperking rond een luchthaven kan strenger zijn dan de bouwhoogte in het omgevingsplan.
  • · Een tijdelijke kraan kan ook onder een hoogtebeperking vallen.
  • · Of hier een beperking geldt, moet uit de officiële regels van het bevoegd gezag komen; een kaartlaag alleen is niet genoeg.

Officiële regels: Omgevingsplan en, bij Schiphol, het Luchthavenindelingbesluit · Luchthavenbesluiten en luchthavenregelingen van andere luchthavens · Wet luchtvaart voor obstakels en obstakelverlichting

Luchtvaartterrein of helihaven

Een start- en landingsplek voor vliegtuigen of helikopters op een locatie.

Meestal betrokken: Provincie, Rijk, ILT, Gemeente.

  • · Een incidentele landing en een vast terrein zijn juridisch iets heel anders.
  • · Bij een vast terrein komen geluid, veiligheid en het omgevingsplan samen in beeld.

Officiële regels: Wet luchtvaart: luchthavenbesluit of luchthavenregeling · Regeling veilig gebruik luchthavens en andere terreinen

Evenementen in de lucht

Vliegshow, demonstratie of wedstrijd in de lucht

Een luchtvaartevenement of demonstratie boven of bij een locatie.

Meestal betrokken: ILT, Gemeente, Luchtverkeersleiding, Veiligheidsregio.

  • · Er zijn vrijwel altijd twee toestemmingen nodig: één voor de lucht en één voor het evenement op de grond.
  • · Een tijdelijke luchtruimbeperking wordt door de luchtvaartautoriteit ingesteld, niet door de gemeente.

Officiële regels: Wet luchtvaart: ontheffing of vergunning voor luchtvaartvertoningen · Gemeentelijke evenementenregels uit de plaatselijke verordening

Drone-evenement of ballonevenement

Een bijeenkomst met dronevluchten of ballonstarts op een terrein.

Meestal betrokken: ILT, Gemeente, Veiligheidsregio, Terreineigenaar.

  • · Publiek erbij verandert de beoordeling: afstand tot mensen is een kernpunt in de luchtvaartregels.
  • · Het terreingebruik en de vluchten worden apart beoordeeld.

Officiële regels: EU-verordening 2019/947 voor de vluchten zelf · Gemeentelijke evenementenregels en de plaatselijke verordening

De drie dronecategorieën

Open categorie

Lichte toestellen, binnen zicht, niet boven mensenmassa's en binnen de grenzen van A1, A2 of A3.

  • · Registratie als exploitant bij ILT vanaf 250 gram of met een camera
  • · Bewijs van bekwaamheid dat past bij de subcategorie
  • · Vliegen binnen zicht en niet hoger dan 120 meter boven het terrein
  • · Afstand houden tot mensen; nooit boven een mensenmassa
  • · Remote ID en klasse-aanduiding volgens EU-verordening 2019/945 waar die geldt

Bron: EU-verordening 2019/947, deel A.

Specifieke categorie

Zwaardere toestellen, buiten zicht, hoger dan de open grenzen of dichter bij mensen dan de open categorie toestaat.

  • · Standaardscenario STS-01 of STS-02 met verklaring, of een exploitatievergunning van ILT
  • · Risicobeoordeling van de vlucht (SORA) waar geen standaardscenario past
  • · Eventueel een LUC voor exploitanten die zelf vluchten mogen goedkeuren

Bron: EU-verordening 2019/947, deel B.

Gecertificeerde categorie

Vluchten met een risico dat vergelijkbaar is met bemande luchtvaart, zoals vervoer van personen.

  • · Certificering van toestel, exploitant en waar nodig de bestuurder

Bron: EU-verordening 2019/947, deel C.

Welke categorie geldt, hangt af van het toestel en de vlucht. Ontbreken die gegevens, dan noemen wij geen categorie en zeggen wij dat de informatie onvolledig is.

Eisen bij een ballonvlucht
  • Bewijs van bevoegdheid ballonvaarder (BPL) (EU-verordening 1178/2011)
  • Geldig bewijs van luchtwaardigheid en bewijs van inschrijving van de ballon (Wet luchtvaart)
  • Radioapparatuur en bijbehorende bevoegdheid waar het luchtruim dat vraagt (Wet luchtvaart en de luchtverkeersregels)
  • Toestemming voor het gebruik van het start- of landterrein (Regeling veilig gebruik luchthavens en andere terreinen)
  • Verklaring voor commerciële ballonvluchten — alleen bij commercieel gebruik (EU-verordening 2018/395)